İtiqatê Alewiyêni de Khalê Gağani

Khalê Xıziri hirê mordemu ra kay kenê. Jü beno khal, jü beno veyvike, jü ki heqvê parşi keno hermê xo ra beno Arev.

Viyana – Khalê Gağani (ya ki Khalê Xızıri) itiqatê Sarê Suru (itiqatê Alewiyêni de) zof caê ro xori dero. Oncia rozê xorti yenê têlewe, vanê na asme asma Xızıria. Bêrê ma Khalê Xıziri bikerime. Xıdır kuno ra ci tey hevalêni keno.

Khalê Xıziri çiko?

Khalê Xıziri hirê mordemu ra kay kenê. Jü beno khal, jü beno veyvike, jü ki heqvê parşi keno hermê xo ra. Jüyo girso bêvavo, qutê isoni qırfino, şiawo sotewo. Jü ke hetê khali ra şi, dano piro. Jü ke hetê veyvike ra şi, dano piro. O heme ca de lewê khali de vindeno.

Khal, jüyo kokimo, koto thonê Xıziri. Sarê Dêsimu dey ra vanê Khalê Xıziri. Rozê Xıziri de khale kenê (Gağan). Sarê khali kilaye sero puşiye ra dorme çarneno. Herdisa xo sıpiya. Paltoê xo çirkerdewo. Jü têle desteki ke boncê, çewres pol gineno waro. Ser şalwari, bin de qazaxe. Qazaxe bin de maltezo bêvirodi. Miane de sale, şalwarê bini, dine ra cêr puçê gewri, linge de çarixi. Simondia çarixu hata zoni yena.

Khal değme namê Xıziri fekê xo ra kemi nêkeno. Çê ve çê fetelino, dey rê cao tomete çino. Çêverê hemê çêyi dey rê rakerdewo. O ke çêver de şi zerre, vano ma ve xêr di wayirê çêyi. Wayirê çêyi vano xêr ve silamet ya Khalê Xıziri.

Na Khalê Gağani tenêna zelal kerime…

Mordemê kuno thonê Khali. Jü kuno thonê veyvike. Jü kuno thonê mordemê şiayi. Jü ki kuno thonê mordemê feqiri. Heqve ra pars (loqmu) danê arê. Jü, ya ki tenêna jêde mordemi, thamir cineno. A roze çike do arê benê caê çê feqiri ya ki bonê ro jiyarğe de pozenê, dewe pêro yena, piya wenê. çi ke peyser mendo, dewe ra bare kenê. Eke bare nêkerd, danê jüyê feqiri. Qal çeverdê kot zerê zof qefeliyaye beno. Fera zoniyê kokimi şikina, gineno waro. Desinde dest erzenê ra ci, kokimi pêcênê. Anê zerre, tenê niseno ro. Veyvika khali zof cilwekara.

Kam ke nêjdi bi, khal çüya xo ra semotneno piro. Xorti ke hetê ci ra şi, dano piro. Endi heni ke qefelino, gineno ortê meydani ro, bolmis beno. veyvike ravê dana xo ro. Xortu ke dest eşt ra ci, veyvike urznê ra, na aylim khali sero reqeşina. O helme de khal yeno ra xo eke veyvike reqeşina, dano piro vano to xorti diyê, meyitê mi sero sa bena ke ez merdune inu de sona. Khali pêcênê, beno ğayis.

“Khalê Gağani” ser na kilame vanê ke khali bıqarnê…

Khalê minê Gağani
Veyvika to remna berda vilê diyari
Çaê bervena to ra se vaji
Hêsiri Çimê to ra sonê, biyê hezaji

Veyvike ser
Veyvika to rindeka jê çêna pasay
Zern u morziney kerdê pira asay
Sare u çimi nae de nêvindenê
Perr u paê xortunê ma şikiyay

Arevi ser
No çiqa şia u sotewo
Bar nêonceno bin de koto
Vijêri nun werdo, ewro boxto
Hetê veyvike ra meşêrê, sima nêdiyo se keno

Khalê Gağani ser

Khalo kuyo dawul u zurna to
Kam cineno thamir u sazê to
Çaê honde derga uşira destê to
Nê lao çaê dana ma ro
Ma veyvika to ra se vato
Khalê Gağani ser
Ti kota thonê dey
To rê keme qurvan u niyazu
To ra mineta ma
Ma rê bike duwawu
Ti ve xêr ama çê na seyu

Na hewa ra tepia wayirê çêyi loqmê khali ci rê anê, loqme ke guret, ci rê nia duway keno…

Gulvangê loqmê Khalê Xızıri (Khalê Gağani)

Sima danê ma, Xızir ki sima do
Loqmê sima qere qelxanê
Sarê az u uze sima vo
Xızir sima u aji sero perr racêro
Nequ sima u aji ra düri bero
Xızir dayma sima u aji de heval vo

Ezo feqiro bêkeso
Mal u melal ci rê qurvano
Vaze hewarê zelulu de bêro
Xıziro ke ha diyar rao
Mi xo rê na roza Xıziri de veng da
Xızir derdê ma rê bivêne ilaz u derman
Verê xo ma ra meçarne
Ya Xızir pey meke ra ma

Ezo khal u kokim kotune thonê to
İqraro giran koto wertê min u to
Ez qurvanê na rêça to
Ma rişia meke, mi xo eşto çêverê to
Xızirê deyra u dengizu sima de heval vo
Loqmê sima qewul kero.
Hala, hala

itiqatê ma de zofê çiyo rindek esto. Ma ci rê wayir nêvejime, beno vindi, sono. Niyade, çiqa rindek ci rê wayir vejinê. Ge tey danê pêro, ge yenê hurê, ge ci ra milqi kenê. Gegane ey finê thonê Xızıri, ci rê minete wazenê. Rindekiya na itiqati eke zonê xo ra Alewiyêni kerde, caê xo vênena. Zovi zonu ra ne itiqatê kifayetê xo esto ne ki Alewiyênia xo esta.

Xıdır ninu pêrune eve Çimê xo vêneno, gosu ra hesneno. O ki tey berveno, tey huyno. Na gulvang ra tepia kuno ra rae, sono mekanê ro bin veyve de vejinê. Kuno ra govende ver reqeşino. Xorti kunê ra dime, veyvika khali remnenê. Khal oncia bolmis beno, gineno meydan ro. Seker, tholesey, qaxi, eskiji piziqinê meydan ra. Heqvê khali hetê ra sono, heme çi ci rê kenê arê, kenê zerrê heqvi. Çike no çiyo ke zerrê heqvi dero, keno loqme dano domonu.

Peyniye de veyvike anê kokimi sero bervena dana xoro, vana “Kokim merd. Nae ra tepia ez alange de (ortalıkta) mendune. Aqil yeno ci, vana merdo merdo, ez ki jüyê xorti cên”. Na aylim khali sero reqeşina. Na tore ra kay beno. En peyniye de çi loqme ke kerdo arê, yinu pêrune jü ca de anê pêser. Uza pozenê, cem u cemati silayiye kenê pia wenê. Deyisu vanê, meselu vanê, cem cênê de, sama sonê. Khalê Gağani nia vezenê.*

*) Na mesela Khalê Gağani, mı kıtabê xu “Gulvang u İtıqatê Kırmancu“de nusnaybi.

Vielleicht gefällt dir auch